Republica Populara de China

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
中华人民共和国
Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó
Lenga oficiala Mandarin estandard
Capitala
populacion (an)
metropòli (an)		 Pequin
7 336 000 abitants (1998)
10 847 827 (2003)
President Hu Jintao
Primièr ministre Wen Jiabao
Superfícia 9 596 960 km2
Populacion 1 306 313 813 (2005)
Instauracion de la republica 10 d'octobre de 1912
Moneda yuan renminbi
Ora UTC+8
Imne nacional marcha dels volontaris
ISO-3166 (Internet) .cn
Còde telefonic + 86
Mapa dels relèus

La Republica Populara de China es un Estat situat a l'èst d'Asia, lo mai poblat del mond, amb mai de 1.300 milions d'abitants, e lo quatren mai grand per çò qu'es de son espandi territorial, après Russia, Canadà e los Estats Units. [1] China es lo país amb mai frontièras terrèstras del mond: confronta 14 païses: Afganistan, Botan, Birmania (Myanmar), Índia, Cazacstan, Quirguizstan, Laos, Mongolia, Nepal, Corèa del Nòrd, Paquistan, Russia, Tatgiquistan e Vietnam. las vilas mai importantas son Pequin, Shanghai, Hong Kong, Tianjin e Guangzhou.

Somari

Istòria

Lo territòri actual chinés es estat poblat dempuèi de temps fòrça ancians, cal citar demest los primièrs abitants del país l'òme de Pequin que se'n trobèt un cran e que los arqueològs consideran que visquèt dins lo nòrd de l'actuala China fa qualques 500.000 d'ans. En mai de las d'epòcas mai recentas, i aguèt de multiplas tròbas de rèstas de culturas preïstoricas. Una de las zònas amb mai de vestigis de preséncia umana anciana en China es la val del Fluvi Jaune, ont i apareguèt la primièra cultura istorica chinesa: la dinastia Shang (sègle XVII adC - sègle XI adC). Aquesta dinastia, coneguda sustot per las descobèrtas arqueologicas del sègle XX, serà seguida per la dinastia Zhou (sègle XI adC - 256 adC). Pendent lo periòde Zhou apareisson las escòlas de pensada chinesa anciana, representadas pels pensaires coma Confuci, Mencio, Laozi o Zhuangzi.

En 221 adC Qin Shi Huang unifiquèt lo nòrd de China e se proclamèt el meteis "primièr emperaire". L'emperaire Qin adòptèt de mesuras d'unificacion politica e culturala qu'aguèron de repercussions enòrmas pel futur de China. Pauc après la siá mòrt se fondèt la dinastia An (206 adC - 220), una autra de las grandas dinastias chinesas. Après la dinastia An se succediràn de periòdes d'union e de desunión marcats per la casuda e la pujada de dinastias nòvas. Entre las mai importantas d'aquestas i a la dinastia Tang (618 - 907), que foguèt marcada a la debuta per un periòd d'esplendor culturala, la dinastia Yuan (1206 - 1368), fondada per los mongòls après l'ocupacion de China, e las doas darrièras dinastias, Ming (1368 - 1644) e Qing (1616 - 1911), aquesta darrièra d'origina manchú.

La revòlta de Wuchang lo 10 d'octòbre de 1911 marca la fin de la Chinesa imperiala. Lo revolucionari Sun Yat-sen, fondador del partit nacionalista Kuomintang, torna en China per proclamar la Republica de China, mas se veirà obligat a cedir la presidéncia a Yuan Shikai, que depausarà definitivament lo darrièr emperaire. Lo periòde republican se caracterizèt per la flaquesa del poder central, d'en primièr a Pequin, e après en Nanjing, ont lo successor de Sun Yat-sen al cap del Kuomintang, Chiang Kai-shek, establís la capitala de la Republica en 1927. Las invasions japonesas, d'en primièr en Manchuria e aprèp dins la rèsta de China, mantendràn lo país dividit fins a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala en 1945. Après la desbranda japonesa l'afrontament entre lo govèrn del Kuomintang e lo Partit Comunista de China tornèt començar, en desencadenar una guèrra civila que s'acabarà en 1949 amb la victòria dels comunistas dins lo continent.

Lo 1 d'octòbre d'aqueste an, lo cap comunista Mao Zedong proclamèt la Republica Populara Chinesa. Lo Govèrn de Chiang Kai-shek aguèt de se refugiar dins l'illa de Taiwan, unica part del país, amb qualques illas pichonas, que demorarèt, fins ara, fòra del contraròtle del govèrn comunista. Jos la direccion de Mao, aprèp una etapa brèva de recuperacion, China visquèt de moments de convulsions socialas amb de campanhas de massas de formacion ideologica coma lo Grand Saut Endavant o la Revolucion Culturala. Après la mòrt de Mao en 1976 lo país foguèt dirigit brèvament per Hua Guofeng, politic pauc conegut e amb d'escasses supòrts, qu'acabèt en cedir lo poder tre 1978 a Deng Xiaoping, nòu cap del país. L'epòca de Deng Xiaopingfoguèt marcada per las reformas estructuralas que provoquèron una intensa creissença economica que contunha encara ara. A Deng Xiaoping succediguèron al poder successivament Jiang Zemin e Hu Jintao, actual President de la Republica Populara Chinesa.

Politica

Geografia

Economia

De veire: Economia de la Republica Populara de China

Cultura

Ligams extèrnes


Païses d’Asia
Asia Centrala
 Afganistan • Cazacstan • Quirguizstan • Ozbequistan • Russia ¹ • Tatgiquistan • Turcmenistan Asia de l'Èst
 China • Corèa del Nòrd • Corèa del Sud • Mongolia • Japon
Asia Occidentala
 Arabia Saudita • Armenia ¹ • Azerbaitjan ¹ • Bahrayn • Egipte ¹ • Emirats Arabis Units • Georgia ¹ • Iran • Iraq • Israèl • Jordania • Kowait • Liban • Oman • Qatar • Siria • Turquia ¹• Iemèn Asia del Sud-Èst
 Birmania (Myanmar) • Brunei • Cambòtja • Indonesia • Laos • Malàisia • Filipinas • Singapor • Tailàndia • Timòr Èst ¹ • Vietnam
Asia del Sud
 Bangladèsh • Botan • Índia • Maldivas • Nepal • Paquistan • Sri Lanka Autras entitats
politicas		 Autoritat Palestiniana • Republica de China (Taiwan)
¹ parcialament asiatic

Recuperada de « http://oc.wikipedia.org/wiki/Republica_Populara_de_China »

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.